ALZHEiMER
ANOREKSİA NERVOZA
BİPOLAR BOZUKLUK
BULiMIA NERVOZA
DELİRYUM (Akut Beyin Sendromu)
DELÜZYONEL BOZUKLUK
DEPRESYON
EREKTİL DİSFONKSİYON (psikojen.)
FOBİK BOZUKLUK
HİPOKONDRİYASİS
KİŞİLİK BOZUKLUKLARI
OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK
PANİK BOZUKLUK
POSTTRAVMATİK STRES BOZUKLUĞU
ŞİZOFRENİ
VAJİNİSMUS
YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU
YAŞLILIKTA DEPRESYON


 
ŞİZOFRENİ
 
Şizofreni, düşünce, davranış ve duygulanımdaki bozuklukların, gerçek ile mantık arasındaki ilişkinin kaybına yol açarak, kişiler arası ilişkilerde bozulmaya, mesleki ve sosyal işlevsellikte gerilemeye yol açan kronik gidişli  hastalıktır.

Etyopatogenez

A) Biyolojik
Dopamin reseptörlerinin hipersensitizasyonu / dopamin aktivitesinde artma
En çok mezokortikal ve mezolimbik dopaminerjik yollar etkilenir
Noradrenalin, serotonin ve GABA sisteminde bozukluklar

B) Genetik
Tek gen ve poligenik çalışmalarda, poligenetik geçişli çalışmalar daha anlamlı bulunmuştur.  Monozigotik ikizlerde de anlamlı artış bulunmuştur.

C) Psikososyal ve Çevresel
Aile faktörünün relapslarda önemli olduğu gösterişmiş. Psikodinamik olayların da psikotik dekompansasyon üzerine etkileri var, semptomların sembolik anlamalarını tanımada önemlidir.

D) Beyin Görüntüleme
Bilgisayarlı Tomografilerde, hastaların %10-35'inde kortkikal atrofi, %10-50'sinde geniş lateral ve üçüncü ventrikül, serebeller vermis atrofosi ve beyin parankiminin radyondensitesinde azalma. Anormal BT bulguları negatif semptomlarla ilgili olabilir.
Pozitron Emisyonl Tomografi (PET)'de azalan frontal ve parietal lob metabolizması, relatif artmış arka lob metabolizması.
Bazı hastalarda, frontal kan akımının azalmış istirahat akımları

E)EEG
Hastaların çoğunda normaldir. Fakat bazılarında, azlamış alfa ve artmış teta ve delta aktiviteleri, paroksismal anomaliler, aktivasyon prosedürlerine artmış duyarlılık görülür.

Klinik Belirti ve Bulgular

  (Tanı için hastalığı özgü belirtiler en az 1 ay sürmeli)
- Mesleki ve sosyal ilişkilerde gerileme
- Algı bozuklukları

  1. Hallüsinasyonlar
  2. Depersonilizasyon: Kendine aşinalık duygusunun kaybolması
  3. Derealizasyon

- Düşünce bozuklukları

  1. Çağrışımlarda çözülme
  2. Teğetsellik, blok
  3. Neoloji, sterotipi
  4. Bizar hezeyanlar
  5. Düşüncede regresyon (soyuttan somuta kayma)
  6. Fakir düşünce içeriği

- Duygulanımda bozulma

  1. Afektlerde yüzeyelleşme, küntleşme
  2. Uygunsuz, labil affekt
  3. Depresyon/mani belirtileri

- Davranış Bozuklukları

  1. Katatoni
  2. Negativizm
  3. Stupor
  4. Ajitasyon

- Dış dünyayla ilişkilerin bozulması (kronik hastalarda)
- Bilinç ve oryantasyon bozukluğu olmaması
Zaman, yer ve kişiye oryante

Tipleri
  1. Paronoid: Belli bir konuya yönelik sistemik delüzyonlar, sık işitsel hallüsinasyonlar
  2. Disorganize: Kontrolsüz dağınık davranışlar
  3. Katatonik: Ön planda hareket bozukluğu
  4. Ayrışmamış: Ön planda düşünce, algı bozuklukları
  5. Rezidüel: Somut düşünce var
  6. Basit


Ayırıcı Tanı

  1. Medikalve Nörolojik Bozukluklar (intoksikasyonlar, MSS infeksiyonları, vasküler hastalıklar, epilepsi, nörodejeneratif hastalıklar,
  2. Şizofreniform Bozukluk
  3. Kısa Psikotik Bozukluk
  4. Duygudurum Bozuklukları
  5. Şizoaffektif Bozukluklar
  6. Delüzyonel bozukluklar
  7. Kişilik Bozuklukları
  8. Gelişimsel Bozukluklar (otizm)
  9. Mental retardasyon
  10. Batıl inançlar
  11. Obsesif Kompulsif Bozukluk
  12. Alkol/madde bağımlılığı

Tedavi

Tedavinin esas hedefleri psikotik semptomları azaltmak, semptomatik epizodları ve yol açtığı fonksiyon kaybını önlemek ve hastaları olabildikleri en iyi seviyede tutmaktır. Antipsikotik ilaçlar, rehabilitasyon ve psikoterapi tedavinin temllerini oluşturur.

Farmakoterapi

İlk psikotik epizodda hastaneye yatır. Atipik antipsikotiklerin birisiyle başlanır: Risperidon (1-6 mg/gün), Clozapine (25-900 mg/gün), Olanzapine (5-20 mg/gün), Quetiapine (75-800 mg/gün), Ziprasidone Türkiye'de var mı?
(Clozapine, agranülositoz riski dolayısıyla sık aralıklarla tam kan sayımı yapılmalı. Olanzepine, diabet riski açınsından dikkat edilmeli)
6-8 haftada beklenen etki görülmemişse, başka bir atipik antipsikotik dene. İki farlklı antipsikotiğe de yanıt yoksa nöroleptik denenir. Düşük potent nöroleptikler: Clorpromazine (300-800 mg/gün), Thioridazone (150-800 mg/gün), Mesoridazone (30-400 mg/gün). Orta potentte nöroleptikler: Perphenazine (16-24 mg/gün), Loxapine (20-250 mg/gün), Molindone (15-225 mg/gün). Yüksek potent nöroleptikler: Trifluoperazine (2-40 mg/gün), Fluphenazine (0.5-40 mg/gün), Thiothixene (8-30 mg/gün), Haloperidol (1-15 mg/gün) (IM formu da var!), Pimozide (1-10 mg/gün).

Antipsikotik tedavisinin yan etkileri: extrapramidal yan etkiler, tardiv diskinezi, akatzia, nöroleptik malignant sendromdur. Atipik antipsikotikler de bu yan etkiler daha az olduğundan öncelikle tercih edilmelidir.

İdame tedavisi ilk epizod sonrası 1 yıl, ikinci epizod sonrası 3-5 yıl, üçüncğ epizod sonrası ömür boyudur.

 

EKT

Katatonik tipte, suisid riskli hastalarda, farmakoterapiye yanıt vermeyen hastalarda uygulanır.

Destekleyici Bireysel Psikoterapi 

Grup Tedavileri

Sosyal Becerilerin Eğitimi


Bu konu hakkında sorularınız var ise, iletişim sayfamızdan bize iletin, yanıtlayalım.

 

Dr. Işın Baral Kulaksızoğlu'nun sitesidir. İçerik izinsiz olarak kullanılamaz.